Symptomen/diagnose | Hoe ontstaan pigmentstoornissen? | Wat kan de huidtherapeut voor u doen? | Wat kunt u zelf doen? | Verwijzingen en vergoedingen

We spreken van pigmentstoornissen als er teveel of juist te weinig pigment in de huid aanwezig is. De huidtherapeut behandelt patiënten met hyperpigmentatie (teveel pigment) en met hypopigmentatie (te weinig pigment).

Symptomen/diagnose

De meest voorkomende pigmentstoornissen in de praktijk van de huidtherapeut zijn:

Een lentigo, ook wel ouderdomsvlek of levervlek genoemd. Dit is een veel voorkomende, bruine verkleuring van de huid die doorgaans goedaardig is. Deze huidafwijking treedt vanaf middelbare leeftijd op bij mensen met een licht huidtype die veelvuldig aan zonlicht hebben blootgestaan. Een lentigo komt met name voor in het gezicht en op de handruggen. Een enkele keer worden de vorm en de kleur van de vlek grilliger en ontwikkelt een lentigo zich kwaadaardig. Als een ouderdomsvlek van grootte of kleur verandert of klachten geeft, raden wij een bezoek aan de huisarts aan. Deze kan vaststellen of er sprake is van huidkanker waarna behandeling noodzakelijk is.

Melasma, ook wel zwangerschapsmasker genoemd, is een goedaardige bruine verkleuring in het gelaat bij vrouwen die zwanger zijn, de pil of hormoonmedicatie gebruiken. Melasma komt met name voor op het voorhoofd, de jukbeenderen, de bovenlip en de kin. Het is een onschuldige huidafwijking die, na de bevalling of na het stoppen met de pil of andere hormoonmedicatie, vaak weer spontaan verdwijnt. Als een vrouw eenmaal melasma heeft gehad, is de kans groot dat het zich onder invloed van een zwangerschap, hormoonmedicatie, pilgebruik of zonlicht opnieuw ontwikkelt.

Post inflammatoire hyperpigmentatie (PIH) is een goedaardige rode tot bruine verkleuring van de huid. Het komt voor op plaatsen waar een ontsteking heeft plaatsgevonden, zoals acne of eczeem. Mensen met een donker huidtype hebben een grotere kans op het ontwikkelen van PIH. Nadat de ontsteking is verdwenen, kan de verkleuring zeer langzaam wegtrekken, maar dit is lang niet altijd het geval.

Vitiligo is een onschuldige maar soms ontsierende aandoening; door het verdwijnen van pigmentcellen verliezen delen van de huid en haren hun kleur, met name in het gezicht, op de handen en in de schaamstreek. Er ontstaan melkwitte vlekken in verschillende vormen en groottes.

Een naevus, oftewel moedervlek, is een goedaardige en soms verheven vlek op de huid die licht tot donker van kleur is. Naevi (moedervlekken) kunnen vanaf de geboorte aanwezig zijn, maar de meeste ontstaan tussen het 3e en 40ste levensjaar. Erfelijke aanleg en zonverbrandingen op kinderleeftijd kunnen de ontwikkeling van naevi (moedervlekken) stimuleren. In een enkel geval kan een naevus (moedervlek) zich kwaadaardig ontwikkelen. Als een moedervlek van grootte of kleur verandert of klachten geeft, raden wij een bezoek aan de huisarts aan. Deze kan vaststellen of er sprake is van huidkanker waarna behandeling noodzakelijk is.

Hoe ontstaan pigmentstoornissen?

Pigment, ook wel melanine genoemd, is een kleurstof die kleur geeft aan je haren, de iris van je oog en aan je huid. Naarmate het lichaam ouder wordt, kunnen hormoonveranderingen, stress en vochtgebrek de aanmaak van pigment stimuleren. Dit noemen we hyperpigmentatie. Door dit proces ontstaan er pigmentvlekken: ontsierende verkleuringen in het gezicht of elders op het lichaam. Ook zonnebaden zonder bescherming leidt in de meeste gevallen tot pigmentvlekken.

Als pigment verdwijnt, bijvoorbeeld na ontstekingen, eczeem, zweren, infecties, auto-immuunziekte of brandwonden, spreken we van hypopigmentatie. Een bijzonder voorbeeld van hypopigmentatie is vitiligo,een mogelijk auto-immuunziekte die kan ontstaan bij mensen van elke leeftijd of iedere huidskleur. Het immuunsysteem valt hierbij lichaamseigen weefsels aan en vernietigt de pigmentcellen. Ernstige ziekte, zware emotionele spanningen en grote lichamelijke veranderingen zouden het ontstaan van vitiligo kunnen uitlokken.

Wat kan de huidtherapeut voor u doen?

De huidtherapeut kan per pigmentstoornis uit verschillende behandelmethodes kiezen. De keuze wordt bepaald door de grootte en de locatie van de pigmentvlek, de diepte waarop de pigmentlaag zich bevindt en de concentratie van het pigment in de huid.

Ouderdomsvlekken (lentigo) en storende, goedaardige naevi (moedervlekken) kunnen met licht- en lasertherapie en rood/blauw lichttherapie behandeld worden, maar ook met microdermabrasie, cryotherapie en medische/chemische peelings worden mooie resultaten behaald.

Behandeling is niet noodzakelijk maar als een melasma niet geleidelijk en snel genoeg verdwijnt, kan behandeling nuttig zijn. De huidtherapeut kan met behulp van licht- en lasertherapie en rood/blauw lichttherapie maar ook met microdermabrasie, micro needling, medische/chemische peelings of camouflagetherapie het aanwezige pigment verminderen en/of camoufleren.

Behandeling van post inflammatoire hyperpigmentatie (PIH) is niet noodzakelijk, maar de huidtherapeut kan storende pigmentvlekken behandelen met chemische peelings of licht- en lasertherapie. In verband met een verhoogd risico op pigmentverschuivingen in de omliggende huid is een donkere huid is lastiger te behandelen dan een lichte huid.

Behandeling van vitiligo is niet noodzakelijk en geeft vaak ook geen volledig herstel. In aanvulling op mogelijke behandelingen met hormooncrèmes (corticosteroïden), lichttherapie (PUVA en UVB) en huidtransplantaties kan de huidtherapeut u helpen om met een zeer goed dekkende camouflagecrème de witte vlekken zo goed mogelijk te verbergen (camouflagetherapie).

Licht- en lasertherapie

De ultrakorte lichtflitsen uit de laser breken het pigment in de huid af. De huid wordt tijdens de behandeling warm en rood en de lichtflitsen voelen als elastiekjes die tegen de huid springen. Door de huid tijdens de behandeling te koelen, is de behandeling goed te verdragen. De huid herstelt zich binnen dagen.

Rood/blauw lichttherapie

Bij de rood/blauw lichttherapie maakt de huidtherapeut gebruik van LED-licht dat een specifieke intensiteit en kleur heeft. Iedere kleur heeft een eigen golflengte met een uniek effect op de verschillende lagen van de huid. Lichttherapie stimuleert de doorbloeding van de huid en de spieren, ondersteunt de cellen die collageen en elastine aanmaken en werkt kalmerend en ontstekingsremmend. Er komt geen ultraviolet of infrarood licht vrij, daarom is deze lichttherapie niet schadelijk voor de huid. Na een aantal behandelingen zijn pigmentvlekken verminderd en ziet de huid er egaler en jonger uit.

Wat kunt u zelf doen?

In alle gevallen van pigmentstoornissen geldt dat een goede zonbescherming met een hoge spf-factor absoluut noodzakelijk is.

Verwijzingen en vergoedingen

Geen verwijzing nodig

Huidtherapeuten behandelen alleen goedaardige pigmentstoornissen die vanuit cosmetisch oogpunt storend zijn. Hiervoor is geen verwijzing van de huisarts of medisch specialist nodig, tenzij uw zorgverzekeraar daarom vraagt.

Vergoeding afhankelijk van soort behandeling en voorwaarden verzekering

In de polis van uw zorgverzekering kunt u lezen, of u recht hebt op een (gedeeltelijke) vergoeding van de behandeling(en). Meer informatie vindt u op onze pagina vergoedingen.