Wat kan de huidtherapeut voor u doen? | Behandelmethodes | Wat kunt u zelf doen? | Verwijzingen en vergoedingen

 

Door een stoornis in het lymfestelsel wordt overtollig weefselvocht onvoldoende afgevoerd. Vochtophoping in de huid en onderliggende weefsels veroorzaakt (pijnlijke) zwellingen en stijfheid. Om het lichaam te helpen het overtollige vocht te verwijderen, zijn verschillende behandelmethodes geschikt. Voor een maximaal effect past de huidtherapeut vaak meerdere methodes toe die samenvallen onder de noemer oedeemtherapie.

Voor informatie over symptomen, de verschillende vormen van oedeem en het ontstaan van oedeem verwijzen wij u naar onze pagina’s lymfoedeem, veneus oedeem en lipoedeem.


Wat kan de huidtherapeut voor u doen?

Door manuele lymfdrainage (een speciale massagetechniek), vaak in combinatie met compressietherapie – het aanbrengen van zwachtels of elastische kousen – zorgt de huidtherapeut ervoor dat het vocht beter afgevoerd wordt. Hierdoor nemen pijn en stijfheid af.

Daarnaast adviseert de huidtherapeut u graag, hoe u zelf de afvoer van lymfevocht kunt bevorderen en verergering door complicaties kunt voorkomen.


Behandelmethodes

Behandeling

Oedeemtherapie start meestal met manuele lymfedrainage; het lymfesysteem wordt geactiveerd en het vocht wordt naar delen van het lichaam gemasseerd waar het beter afgevoerd kan worden. Vervolgens wordt in dezelfde behandeling gezwachteld of getapet om het bereikte resultaat vast te houden. Een elastische kous kan de zwachtel vervangen zodra het oedeem constant is.

Manuele lymfedrainage
Met een zacht pompende beweging van de handen activeert de huidtherapeut het fijne netwerk van de lymfevaten direct onder de huid van het oedeemgebied. Door de speciale handgrepen die de therapeut toepast, de zogenaamde oedeem- en fibrosegrepen, kunnen de huid en het onderliggende weefsel met lymfevaten heel gericht behandeld worden. Met oedeemgrepen leidt de huidtherapeut het overtollige vocht door het weefsel naar een plaats waar het gemakkelijker opgenomen wordt. Met fibrosegrepen maakt de huidtherapeut verhard weefsel (fibrose) soepeler zodat het vocht er gemakkelijker doorheen stroomt en de pijnlijke stijfheid afneemt.

Ambulante compressietherapie
De huidtherapeut zwachtelt de door oedeem opgezwollen benen of armen in, zodat er druk op de bloedvaten komt. De aderen vernauwen zich en de defecte kleppen sluiten zich (zie de veneus oedeem-pagina). Door de benen of armen vervolgens te bewegen wordt het bloed door de kuitspieren of armspieren richting het hart gepompt en kan het lymfevocht dankzij de toegenomen bloedcirculatie afgevoerd worden.

Ademhalings- en bewegingsoefeningen
De huidtherapeut legt u specifieke bewegings- en ademhalingsoefeningen uit die de afvoer van lymfvocht via de lymfvaten bevorderen.

Lymftaping
Als het aanbrengen van zwachtels lastig is, bijvoorbeeld op de romp, dan maakt de huidtherapeut gebruik van lymftaping. De tape trekt de huid een heel klein beetje omhoog, waardoor er in de huid en de onderliggende weefsels meer ruimte komt om het vocht zich te laten verplaatsen. In combinatie met ademhalings- en bewegingsoefeningen stroomt het vocht naar plaatsen waar het gemakkelijker opgenomen wordt.

Intermitterende Compressie Therapie (IPC-therapie)
IPC- therapie is een behandeling waarbij het aangedane lichaamsdeel wordt omspannen door een manchet. Door de manchet worden luchtdrukgolven geleid die de afvoer van lymfevocht bevorderden. De hoogte van de druk, de compressietijd en de pauze tussen de drukgolven worden afgestemd op de patiënt.

Zwachtelen
Na stimulering van de vochtafvoer zwachtelt de huidtherapeut de behandelde ledematen. De zwachtels helpen voorkomen dat het vocht terugvloeit naar het gebied dat reeds behandeld is.

Elastische kous
Ook de therapeutische elastische kous geeft tegendruk en zorgt ervoor dat het vocht niet terugvloeit naar het reeds behandelde gebied.

Littekenbehandeling
Verstoring van het lymfestelsel – de oorzaak van lymfoedeem – komt vaak voor na een operatieve ingreep. De huid van en rondom het litteken kan strak staan en het litteken kan verharden (fibroseren). Een littekenmassage helpt. Siliconenpleisters of lymftaping ondersteunen de behandeling.

Resultaat

Door de verbeterde afvoer van weefselvocht vermindert de druk in het oedeemgebied. Het strakke gevoel, al dan niet pijnlijk, wordt minder of verdwijnt en u kunt weer beter bewegen. De afgenomen druk en het verdwijnen van het weefselvocht bevorderen ook de genezing van wonden en verminderen de vorming van littekenweefsel.

Duur

Oedeemtherapie is een langdurig traject waarbij patiënten gedurende een langere periode twee tot drie keer per week behandeld moeten worden.


Wat kunt u zelf doen?

Sport en beweging stimuleren de lymfvaten om vocht af te voeren. Wandelen, zwemmen en gymnastiek (onder deskundige begeleiding) zijn zeer geschikt. Sporten die leiden tot overbelasting of sporten met veel plotselinge bewegingen (bijvoorbeeld squash) zijn af te raden. Vermijd liever zware en langdurige lichamelijke inspanning. De huidtherapeut kan u specifieke bewegings- en ademhalingsoefeningen aanleren die de afvoer van lymfevocht bevorderen.

Bij veneus oedeem helpen de kuitspieren om het bloed – tegen de zwaartekracht in – richting het hart te pompen. Met het bewegen van de kuitspieren stimuleert u dus de afvoer van bloed en vocht. Wandelen of fietsen, in combinatie met therapeutische elastische kousen, geeft verlichting. Voorkom lang staan of zitten en pas op met wondjes!


Verwijzingen en vergoedingen

Geen verwijzing nodig

Behandeling van oedeem is een specialisme van de huidtherapeut. U heeft hiervoor geen verwijzing van een huisarts of medisch specialist nodig, tenzij uw zorgverzekeraar daarom vraagt.

Vergoeding afhankelijk van soort behandeling en voorwaarden zorgverzekering

In de polis van uw zorgverzekering kunt u lezen, of u recht hebt op een (gedeeltelijke) vergoeding van de behandeling(en). Meer informatie vindt u op onze pagina vergoedingen.